logotyp

SKN „Dialog” ma przyjemność zaprezentować recenzję dwóch wersji książki "Przewlekły ból. Terapia poznawczo-behawioralna" John D. Otis. Czytelnik może wybrać pomiędzy wersją dla terapeuty oraz pacjenta. 

Recenzja powstała we współpracy z GWP Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.

..................................................................................

Przewlekły ból może uniemożliwić wykonywanie dawnych aktywności oraz pozbawić wielu aspektów życia. Leczenie go kojarzy się na ogół ze sposobami medycznymi, różnymi zabiegami czy zażywaniem leków. Pacjentom cierpiącym na przewlekły ból może jednak pomóc także psychoterapia. Podręcznik Johna D. Otisa opisuje opracowany przez niego program mający na celu ulżyć takim osobom, a także poprawić ich codzienne funkcjonowanie. 

Podręcznik rozpoczyna rozdział informacyjny. Znajdują się w nim ogólne informacje o programie, takie jak podstawy naukowe, cele programu, informacje dotyczące przeprowadzania go oraz wyjaśnienie, czym jest ból przewlekły. Terapia składa się z jedenastu sesji. Każda z nich wprowadza nową technikę, dzięki której pacjent będzie mógł lepiej radzić sobie z dolegliwością. Podczas terapii ustalane są trzy rodzaje celów: ogólny, dotyczący całej terapii, tygodniowe cele behawioralne, ustalane na każdym kolejnym spotkaniu, oraz cele w ramach zadania domowego, do zrealizowania przez pacjenta między sesjami. W rozdziale tym znajdują się również wskazówki dotyczące zastosowania programu w terapii grupowej, a także włączenia osoby bliskiej dla pacjenta w proces terapeutyczny jako osoby wspierającej.

Program pierwszego spotkania obejmuje wywiad kliniczny. Podręcznik zawiera szczegółowy kwestionariusz służący do określenia swojego stanu przez pacjenta. Jest on dobrze opisany, a także podany jest przykład wypełnionego formularza. Dzięki niemu terapeuta dowie się niezbędnych informacji o pacjencie zarówno natury zdrowotnej (szczególnie informacje dotyczące przewlekłego bólu), ale także życia prywatnego (sytuacja życiowa, aktywność w wolnym czasie). W przypadku, gdyby terapeuta miał pierwszy kontaktować się z pacjentem, może wspomóc się przykładem rozmowy telefonicznej z osobą nieprzekonaną do terapii związanej ze swoją przypadłością. 

Każdy kolejny rozdział szczegółowo opisuje sesje wchodzące w skład programu, włączając w to omówienie zadania domowego z poprzedniego spotkania i wyznaczenie kolejnego. Podczas pierwszej sesji ustala się z pacjentem cele terapii uprzednio omawiając z nim wyników oceny diagnostycznej oraz wyjaśniając jak powstaje ból oraz jaki ma wpływ na funkcjonowanie. Na każdym kolejnym spotkaniu pacjent dowiaduje się coraz więcej o bólu. Poznaje także metody mogące poprawić jego samopoczucie i pozwalające mu na doświadczanie aktywności, które z powodu swojego schorzenia porzucił. Do omawianych technik należy oddychanie torem przeponowym, progresywna relaksacja mięśni i wizualizacja. Kolejne sesje mają na celu zmianę myślenia o bólu, a także zdobycie przez pacjenta umiejętności radzenia sobie ze stresem, planowania aktywności w ciągu dnia, czy radzenia sobie ze złością. Sesja dziesiąta obejmuje tematykę higieny snu, zaś ostatnia, jedenasta, dotyczy zapobiegania nawrotom bólu. Na końcu książki znajduje się wzór ankiety do wywiadu klinicznego oraz arkusz celów do skserowania. Materiały te dostępne są także na stronie internetowej wydawnictwa.

Wraz z podręcznikiem wydano również poradnik dla pacjenta. Zawiera on wiele istotnych informacji, które terapeuta przekazuje podczas programu pacjentowi. Jest to swego rodzaju zbiór notatek, dzięki czemu pacjent może wrócić do wiedzy zdobytej podczas sesji w każdym momencie. Znajdują się tam również opisy wszelkich ćwiczeń i umiejętności, a także miejsca na uzupełnianie zadań domowych i innych ćwiczeń wymagających zapisywania.

Każdy rozdział opisuje w podrozdziałach kolejne elementy spotkania. Zamieszczone są w nich czasem tabelki, bądź przykłady. Wszystkie sesje są opisane naprawdę przejrzyście i jasno, tak więc nawet terapeuta z małym doświadczeniem bez problemu powinien poradzić sobie z przeprowadzeniem terapii. Treść programu jest różnorodna i ciekawa. Sama lektura podręcznika może wnieść dużą porcję wiedzy nie tylko na temat bólu przewlekłego. Opisane metody radzenia sobie ze złością czy ze stresem, nadają się do zastosowania również w innych przypadkach, co czyni pozycję bardziej uniwersalną, niż mogło to się wydawać. Zachęcam więc do lektury nie tylko terapeutów mających do czynienia z osobami doświadczającymi przewlekłego bólu, ale i każdego zainteresowanego metodami poprawiania samopoczucia, czy programami terapeutycznymi. 

Karolina Rybak

Studenckie Koło Naukowe Psychoterapii DIALOG
Wydział Psychologii Uniwersytetu Warszawskiego
ul. Stawki 5/7, 00-183 Warszawa
logotyp