logotyp

Z przyjemnością prezentujemy recenzję książki „Skuteczne działanie w stresie”. Zachęcamy do jej lektury w wolnych chwilach świątecznej krzątaniny!
Pozycja jest dostępna na stronie GWP Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne
https://www.gwp.pl/skuteczne-dzialanie-w-stresie-program-profilaktyki-ptsd-dla-osob-narazonych-na-traumatyzacje-zawodow.html

W ramach projektu naukowego „PTSD - diagnoza - terapia - profilaktyka” opracowano i przebadano szkolenie „Skuteczne działanie w stresie”, które to opisane zostało w książce o tym samym tytule (Popiel, Zawadzki, Pragłowska, Habrat i Gajda, 2019). Głównym celem tego szkolenia jest rozwijanie adaptacyjnych sposób regulowanie emocji u osób narażonych na traumatyzację zawodową. Chociaż przebadane zostało ono pod kątem skuteczności dla strażaków, to po odpowiedniej adaptacji może być potencjalnie wykorzystywane w pracy z przedstawicielami innych zawodów pomocowych.
Książka podzielona jest na trzy części. W pierwszej z nich autorzy wyjaśniają, czym jest trauma, zaburzenie traumatyczne oraz traumatyzacja zawodowa, a także omawiają bliżej takie zaburzenia potraumatyczne jak ostre zaburzenie stresowe (wyodrębnione przez DSM-IV-TR i DSM-5) czy też ostrą reakcję na stres (wyodrębnioną przez ICD-10 i ICD-11). Najwięcej miejsca poświęcają zaburzeniu stresowemu pourazowemu (posttraumatic stress disorder - PTSD), zestawiając ze sobą jego objawy według DSM-IV-TR orz DSM-5, a także wyodrębniając złożony zespół zaburzenia stresowego pourazowego (complex PTSD). W części tej znaleźć można także przegląd badań dotyczących profilaktyki opisanych wcześniej zaburzeń.
Część druga zawiera wyniki dotychczasowych badań własnych, wskazujące na skuteczność prezentowanego programu. Okazuje się, że w grupie, która przeszła szkolenie, objawy PTSD oraz unikowe strategie regulacji emocji były mniej nasilone niż w grupie kontrolnej, oraz że zwiększył się subiektywny poziom wiedzy uczestników szkolenia. Autorzy publikacji słusznie zaznaczają jednak, że mogło być to tylko „krótkotrwałe działanie ochronne”, a powtarzanie szkolenie może okazać się konieczne w celu wzmacniania jego pozytywnych efektów.
Część trzecia rozpoczyna się opisem założeń praktycznych i teoretycznych szkolenia, które opracowane zostały na podstawie literatury przedmiotu i wniosków z dotychczasowych badań. Następnie autorzy bardzo szczegółowo przedstawiają program szkolenia, które obejmuje siedem modułów realizowanych w ciągu piętnastu godzin przez dwa dni.
W publikacji znaleźć można wiele praktycznych porad dla prowadzących, tj. przykładowe wypowiedzi czy literatura dodatkowa, z którą powinni się oni zapoznać. Autorzy równolegle z tekstem zamieszczają także propozycje slajdów wyświetlanych podczas szkolenia. Warto wspomnieć, że omawiany program wspomaga także mini-podręcznik „Skuteczne działanie w stresie. Osobisty niezbędnik”, który zawiera zestaw metod ułatwiających radzenie sobie ze stresorami.
„Skuteczne działanie w stresie” jest pozycją potrzebną i odpowiadającą na potrzeby współczesnego świata. Autorzy w sposób przejrzysty uporządkowali podstawową wiedzę na temat zaburzeń post-traumatycznych, a także stworzyli program profilaktyki, który okazać może się bardzo skuteczny nie tylko dla strażaków, ale i dla policjantów, żołnierzy czy też ratowników medycznych. Zaletami tej publikacji są także przemyślana struktura, obfita bibliografią oraz metodologiczna dokładność. Książką tą zainteresować mogą się więc nie tylko specjaliści, ale i osoby niezwiązane z psychologią, lecz zainteresowane tematem.

Paulina Bąk

Studenckie Koło Naukowe Psychoterapii DIALOG
Wydział Psychologii Uniwersytetu Warszawskiego
ul. Stawki 5/7, 00-183 Warszawa
logotyp