logotyp


„Dom, który zbudował Jack” czyli twórcza destrukcja


Główny bohater, Jack (Matt Dillon) to inżynier i seryjny morderca z silnymi pedantycznymi nawykami. Zanim na dobre opuści miejsce zbrodni czuje przymus wielokrotnego sprawdzania czy zatarł ślady zabójstwa. W międzyczasie około dwunastoletniej kariery morderca snuje plany zbudowania idealnego domu, perfekcyjnego w każdym calu dzieła sztuki. Główną przeszkodą w realizacji tego marzenia jest brak odpowiedniego materiału.
Jako dziecko nasz bohater lubił leżeć na łące, patrzeć na ścinaną kosami trawę i męczyć małe zwierzątka. Tak wówczas, jak i w dorosłości, zgodnie z atrybucjami prawdziwego psychopaty, zbrodnie Jacka są niczym motywowane. Działa dosyć chaotycznie, a jego ofiarami są przypadkowe osoby. Główny bohater jak i reżyser zdają się uciekać od wszelkich prób znalezienia genezy morderczych skłonności. Kiedy jedna z postaci próbuje usprawiedliwić postępowanie Jacka pragnieniem bliskości, ten ją wyśmiewa. Bohater napędzany jest bowiem niepohamowaną chęcią destrukcji, w której doszukuje się aktu tworzenia.
W świecie przedstawionym przez Larsa von Triera pedantyczny Jack, pomimo nerwicy natręctw i nieudolności, zdaje się jedyną inteligentną osobą. Jego ofiary wręcz zasługują na śmierć ze względu na irytujący charakter, poddawaną w wątpliwość inteligencję czy nadmierną ufność. Zazwyczaj są to kobiety. Prezentowanie pań jako ofiar wiąże się z manipulacją naszą nieświadomością i czynieniem z mężczyzn widzów aktywnych, z kobiet zaś – biernych. Trudno nie zauważyć uproszczenia świata przedstawionego i spłycenia charakterystyk postaci drugoplanowych, definiowanych zazwyczaj jedną, negatywna cechą charakteru. Brakuje też bardziej dogłębnego spojrzenia na tożsamość mordercy, jego pobudek czy motywacji.
Po obejrzeniu powyższego filmu nasuwa się więc pytanie, gdzie przebiega granica między sztuką a tanią prowokacją? Wydaje się, że tym razem von Trier nie powiedział nic ważnego o kulturze jak i naturze człowieczeństwa – powiedział za to na tyle głośno, aby każdy zauważył.

źródło grafiki: film.interia.pl

Studenckie Koło Naukowe Psychoterapii DIALOG
Wydział Psychologii Uniwersytetu Warszawskiego
ul. Stawki 5/7, 00-183 Warszawa
logotyp