logotyp

POZNAWCZO-BEHAWIORALNA PSYHOTERAPIA BULIMII

Psychoterapia poznawczo-behawioralna (cognitive-behavioral therapy, CBT) jest metodą z wyboru w leczeniu bulimii psychicznej (bulimia nervosa, BN), na temat skuteczności której przeprowadzono jak dotąd ponad 50 randomizowanych badań z grupami kontrolnymi. Rozwijający się d lat siedemdziesiątych XX wieku model poznawczo-behawioralnej terapii bulimii (CBT-BN) bazuje na teorii podtrzymywania bulimii, która opisuje specyficzne cechy tego zaburzenia: niską samoocenę, nadmierną koncentrację na wadze, figurze i ich kontroli, ograniczenia dietetyczne, napady objadania się i zachowania kompensacyjne. W odpowiedzi na brak reakcji części pacjentów na CBT-BN stworzono wzmocnioną terapię poznawczo-behawioralną (Cognitive Behavioral Therapy-Enhanced, CBT-E), stanowiącą obecnie dominujące podejście w leczeniu BN. 

CBT-E dzieli się na wersję skoncentrowaną” (CBT-Ef) i ,,rozszerzoną” (CBT-Eb); pierwsza z nich skupia sie na specyficznej dla zaburzeń odżywiania psychopatologii w sposób podstawowy, podczas gdy druga obejmuje leczeniem dodatkowe mechanizmy podtrzymujące: rdzennie niską samoocenę, kliniczny perfekcjonizm oraz problemy interpersonalne.

CBT-E za główny cel stawia zdystansowanie się pacjenta od występującego zaburzenia i jego objawów i zakłada zmiany takie, jak: unormowanie nawyków żywieniowych, wprowadzenie regularnych posiłków i ich planowania, naukę poznawczo-behawioralnych technik radzenia sobie w sytuacjach mogących wyzwalać napady objadania się i wymioty, modyfikację dyfunkcjonalnych przekonań dotyczących znaczenia wagi, jedzenia i figury, budowanie samooceny w oparciu o inne sfery życia i zapobieganie nawrotom. 

Leczenie składa się z czterech etapów. Pierwszy z nich obejmuje nawiązanie wspierającej relacji i zaangażowanie pacjenta w terapię oraz psychoedukację, a także wspólne stworzenie poznawczego modelu podtrzymywania bulimii. Wprowadza się rownież procedury ważenia na sesji i regularnego odżywiania się. Drugi etap zakłada szczegółowe podsumowanie uzyskanych zmian i powstanie zindywidualizowanego planu kolejnego - kluczowego - etapu terapii. W trzecim etapie oddziaływania terapeutyczne koncentrują się na modyfikacji psychopatologii specyficznej dla BN. W zależności od indywidualnej konceptualizacji pacjenta stosowane są dodatkowe moduły ukierunkowane na niską samoocenę, perfekcjonizm lub problemy interpersonalne.

Piąty, ostatni etap leczenia polega na podsumowaniu efektów oraz opracowaniu planu podtrzymywania zmiany i zapobiegania nawrotom.

W celu zwiększania skuteczności CBT-BN, rozważa się integrację z innymi metodami leczenia. Formami o największym potencjale oddziaływania są dialog motywujący (Motivational Interviewing, MI) oraz podejścia trzeciej fali terapii poznawczo-behawioralnej: terapia dialektyczno-behawioralna (Dialectic Behavioral Therapy, DBT), integratywna terapia poznawczo-afektywna (Integrative Cognitive-Affective Therapy ICAT) oraz terapia schematów (Schema Therapy, ST).

Dudzińska, M. (2018). Psychoterapia poznawczo-behawioralna bulimii psychicznej: teoria, metodac status empiryczny i przyszłe kierunki rozwoju. Psychoterapia, 4(187), 19-30

Studenckie Koło Naukowe Psychoterapii DIALOG
Wydział Psychologii Uniwersytetu Warszawskiego
ul. Stawki 5/7, 00-183 Warszawa
logotyp