logotyp

WCZESNE NIEADAPTACYJNE SCHEMATY A UZALEŻNIENIA BEHAWIORALNE WŚRÓD ADOLESCENTÓW I MŁODYCH DOROSŁYCH

Wczesne nieadaptacyjne schematy (early maladaptive schemas, EMS), rozumiane jako ogólne wzorce składające się z emocji, wspomnień i przekonań oraz dotyczące relacji osoby z innymi, wykształcone w dzieciństwie i utrwalane przez całe życie, stanowią podstawę konceptualizacji w terapii schematu (Schema Therapy, ST). Według koncepcji Younga, do ich powstawania prowadzi deprywacja podstawowych potrzeb emocjonalnych w dzieciństwie. Wykształcone EMS stają się podłożem zaburzeń osobowości lub specyficznych rysów osobowości nieprawidłowej.
W oparciu o powyższą teorię, Aloi i in. (2019) postanowili zbadać związki 18 wczesnych nieadaptacyjnych schematów, dzielonych na 4 obszary: (1) rozłączenie i odrzucenie (2) osłabiona autonomia i brak dokonań (3) nadmierna odpowiedzialność i zawyżone standardy (4) uszkodzone granice z uzależnieniami behawioralnymi (behavioral addictions, BA), a także ocenić postrzeganą jakość życia.
Przebadano grupę 637 osób w okresie późnej adolescencji oraz wczesnej dorosłości, doświadczających jednego z trzech typów uzależnień behawioralnych: uzależnienia od jedzenia (food addiction, FA), problemu hazardu (gambling disorder, GD), lub uzależnienia od internetu (internet addiction, IA). Użyto testów sprawdzających natężenie zachowań problemowych oraz kwestionariusza oceniającego postrzeganą jakość życia. Przeprowadzono logistyczną analizę regresji, by sprawdzić powiązania czynników z BA.
Wyniki wykazały większe natężenie występowania EMS ze wszystkich czterech obszarów wśród badanych z FA oraz IA. FA było najmocniej powiązane z obszarem rozłączenia i odrzucenia, natomiast IA ze wszystkimi 3 obszarami za wyjątkiem osłabionej autonomii i braku dokonań.
Badani z GD uzyskali wyższe wyniki w obszarach: osłabiona autonomia, brak dokonań i uszkodzone granice. Postrzegana jakość życia była niższa wśród badanych z FA oraz IA.
Wyniki te implikują istotną rolę systematycznej oceny EMS podczas psychoterapii pacjentów z BA, co może stanowić ważny kierunek dla klinicystów.

Zuzanna Jopkiewicz

Aloi, M., Verrastro, V., Rania, M., Sacco, R., Fernandez-Aranda, F., Jiménez-Murcia, S., De Fazio, P., Segura-Garcia, C. (2019). The potential role of the early maladaptive schema in behavioral addictions among late adolescents and young adults. Frontiers in Psychology. Advance online publication.
DOI: 10.3389/fpsyg.2019.03022.

Studenckie Koło Naukowe Psychoterapii DIALOG
Wydział Psychologii Uniwersytetu Warszawskiego
ul. Stawki 5/7, 00-183 Warszawa
logotyp