logotyp

"Siedem dusz", czyli do czego może doprowadzić poczucie winy i chęć zadośćuczynienia

 

Jak bardzo jedna sytuacja może zmienić całe życie? Jak w przeciągu kilku sekund wszystko może odwrócić się do góry nogami? Jak daleko w obliczu poczucia winy możemy się posunąć?  W jaki sposób można zadośćuczynić swoje czyny? Na takie pytania odpowiada film z 2009. roku pod tytułem "Siedem Dusz" w reżyserii Gabriele Muccino. Główny bohater, Ben Thomas, w którego rolę wciela się Will Smith, po jednym katastrofalnym w skutkach zdarzeniu, decyduje się na urzeczywistnienie planu, który ma na celu drastycznie zmienić życie siedmiu osób, a zarazem pomóc mu w odkupieniu swoich win. Początkowo wydawać mogłoby się, że wybrane przez niego osoby są zupełnie przypadkowe, jednak, wraz z biegiem fabuły, działania Bena zaczynają nabierać innego znaczenia. Na wyjaśnienie całej historii widz musi jednak poczekać aż do samego końca produkcji, gdyż dopiero wtedy wszystkie wątki tworzą pełny obraz.

Warto skupić się na posunięciach głównego bohatera. Czy wskazują na jego wielkoduszność, czy może na desperacką próbę naprawienia swoich błędów? Początkowo oddaje swoje bogactwo oraz szpik kostny, jednak końcowo decyduje się na bardzo drastyczny krok, który z jednej strony pomaga, a nawet ratuje życie innej osoby, a z drugiej wzbudza wiele sprzecznych emocji. Jaka jest więc natura działań Bena? Na pierwszy plan filmu wyłania się napędzające go poczucie winy oraz chęć zadośćuczynienia. Motywy te w literaturze i sztuce pojawiają się dość często oraz potrafią pociągać za sobą upadek jednostek nimi udręczonych. Podobnie dzieje się w tym przypadku, pomimo wątków, które, mogłoby się wydawać, będą w stanie odwieść głównego bohatera od kolejnych zaplanowanych kroków. Wina, którą się obarcza, oraz działania, które mają ją odkupić, pokazują jak ogromne poczucie odpowiedzialności dźwiga bohater pierwszoplanowy za popełniony czyn. Według Judith Butler[1], poczucie winy jest efektem starcia się dobra i zła, gdyż uczynione zło skutkuje uaktywnieniem się dobroci tkwiącej w jednostce. Zgodnie z tą teorią, biorąc pod uwagę skalę i wykonanie planu, jaki założył sobie Ben Thomas można zauważyć, jak wielkoduszną osobą jest ta postać. Czy można mu zarzucić jakiekolwiek pobudki egoistyczne? W obliczu tak emocjonalnej gamy wydarzeń, myślę, że jest to wręcz niemożliwe. Po jednym tragicznym wypadku jego całe życie jest zorganizowane tak, aby wynagrodzić poszkodowanym chociaż część niesprawiedliwości, pomimo, iż są rzeczy, których nie ma szansy zmienić. Oddaje więc wszystko, co ma, w tym samego siebie. Można by dyskutować nad tym, czy w ten sposób zadośćuczynił swój błąd z przeszłości, bądź czy istniała inna droga do odkupienia winy i naprawienia szkód, które uczynił. Może tak, a może nie. Bez względu na odpowiedź, główny bohater musiał posiadać mnóstwo odwagi, aby zdecydować się na taki sposób zadośćuczynienia. To obrazuje, jak daleko człowiek jest w stanie się posunąć w obliczu ogromnego poczucia winy oraz skłania do refleksji nad kruchością ludzkiego życia i niedocenianym wpływem każdej sekundy, a nawet jej ułamka, na życie wielu jednostek.

Film “Siedem Dusz” wzbudza najróżniejsze emocje u odbiorców; jedni podziwiają produkcję, inni natomiast bardzo krytykują. Osobiście uważam historię za niesamowicie urzekającą ze względu na refleksję, którą wywołuje. Co więcej produkcja ta na swój swoisty sposób pokazuje, jak niewiele trzeba, aby z pozoru szczęśliwe i uporządkowane życie zamieniło się w dramat.

 Kamila Karaś

 

Źródła:

[1] Bielecka-Prus, J. (2013). Poczucie winy jako emocja społeczna. Analiza wybranych nurtów badawczych. Przegląd Socjologii Jakościowej, 9(2), 104-127.

Zdjęcie : Netflix Polska

Studenckie Koło Naukowe Psychoterapii DIALOG
Wydział Psychologii Uniwersytetu Warszawskiego
ul. Stawki 5/7, 00-183 Warszawa
logotyp